Nowy Ład w świecie IT

Wraz z początkiem roku 2022 wszedł w życie Nowy Ład, a razem z nim zmiany podatkowe, w tym jedna kluczowa dla specjalistów IT – nowa stawka podatku ryczałtowego. Czy programiści mogą na niej skorzystać? Jakie dodatkowe zmiany wniosła najnowsza ustawa? Jakie konsekwencje wiążą się z tymi zmianami oraz na co należy zwrócić uwagę? Kto nie powinien przejść na ryczałt, a dla kogo ta forma opodatkowania może okazać się opłacalna?

W poniższym artykule wraz z ekspertkami Easybooks (https://easybooks.pl/) odpowiadamy na wiele pytań związanych z Nowym Ładem – zapraszamy do lektury! 🙂

Podstawowe zmiany wprowadzone przez Nowy Ład

Poniżej przedstawiamy listę podstawowych zmian, które weszły w życie wraz z początkiem 2022 roku.

Zmiany dotyczące skali podatkowej:

• podniesienie progu podatkowego z 85 528 zł na 120 000 zł;
• podniesienie kwoty wolnej od podatku do 30 000 zł;
• wprowadzenie ulgi dla klasy średniej;
• zniesienie odliczenia składki zdrowotnej (7,75%) od zaliczki na podatek dochodowy;
• możliwość odliczania kosztów uzyskania przychodów;
• brak możliwości odliczenia składki zdrowotnej.

Zmiany dotyczące podatku liniowego:

• brak kwoty wolnej od podatku;
• zniesienie odliczania składki zdrowotnej (7,75%) od zaliczki na podatek dochodowy;
• nowa stawka składki zdrowotnej – 4,9%;
• możliwość odliczania kosztów uzyskania przychodów.

Zmiany dotyczące ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych:

• nowa stawka ryczałtu – 12%;
• stawki ryczałtowe składki zdrowotnej w zależności od przychodu;
• brak możliwości odliczania kosztów;
• czynni podatnicy VAT zachowują prawo do odliczania VAT.

Składka zdrowotna – nowe zmiany i metody opłacania

Od 2022 roku zmieniła się stawka ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na 12% (w 2021 stawka ta wynosiła 15%) i jest ona przeznaczona dla PKWiU (Polskiej Klasyfikacja Wyborów i Usług) 62.02 oraz 62.01. Istnieją jednak wyłączenia w użyciu tej stawki, więc w związku z tym warto najpierw odwiedzić doradcę podatkowego i upewnić się, czy ta stawka podatku ryczałtowego nam przysługuje.

Kolejną bardzo ważną zmianą jest brak możliwości odliczania składki zdrowotnej od podatku (do 2021 roku część składki zdrowotnej była finansowana z podatku dochodowego). Co to oznacza? Jeśli w rozliczeniu np. miesięcznym nasza zaliczka na podatek dochodowy wynosiła 1500 zł, a składka na ubezpieczenie zdrowotne, którą mogliśmy odliczyć wynosiła 400 zł – wówczas od zaliczki na podatek dochodowy odliczaliśmy to 400 zł i w związku z tym, w ogólnym rozliczeniu za miesiąc płaciliśmy zaliczki na podatek dochodowy tylko wysokości 1100 zł.

Od 2022 roku jest nieco inaczej – staciliśmy prawo do odliczenia składki zdrowotnej i w związku z tym będziemy płacić pełną kwotę zaliczki na podatek dochodowy – w tym przypadku 1500 zł – oraz dodatkowo jesteśmy zobowiązani opłacić składkę na ubezpieczenie zdrowotne, które dla tego przykładu wynosi 400 zł. Łącznie zapłacimy 1900 zł.

W związku z brakiem możliwości odliczania składki zdrowotnej, rząd wprowadził ulgę dla klasy średniej, która jest należna również przedsiębiorcom, którzy rozliczają się na skali podatkowej. Ponadto, mimo, że osoby na działalności gospodarczej osiągają wyższy przychód, do obliczenia ulgi dla klasy średniej również mogą odjąć koszty uzyskania przychodu od sumy przychodu, gdyż często się zdarza, iż takie osoby mieszczą się w uldze dla klasy średniej. Ulga dla klasy średniej nie przypada przedsiębiorcom, których roczne przychody przekroczą 133 tys. zł.

Następną zmianą, która również dotyczy składki zdrowotnej to jej nowa minimalna wysokość. Została ona wprowadzona na początku lutego 2022 roku i obecnie wynosi ok. 270 zł. Istotną informacją jest również to, iż wraz z początkiem 2022 roku wysokość składki zdrowotnej stała się uzależniona od uzyskanego dochodu bądź przychodu. Oznacza to zmiany w stawkach na poszczególnych formach opodatkowania.

Zmianie uległ również termin zapłaty składki zdrowotnej – do 20tego dnia kolejnego miesiąca (wcześniej był to 10ty dzień kolejnego miesiąca). To znaczy, że składkę zdrowotną za miesiąc styczeń mamy obowiązek zapłacić do 20 lutego. Więc jeśli od swoich księgowych nie otrzymaliście jeszcze informacji odnośnie terminu zapłaty za składkę zdrowotną – nie martwcie się, jest to na pewno związane z wydłużeniem terminu, a nie z zaniedbaniem obowiązków. 😉

Wraz z początkiem 2022 roku obowiązkiem stało się comiesięczne składanie ZUS DRA, czyli deklaracji rozliczeniowej ZUS. Do końca 2021 roku składaliśmy ZUS DRA w momencie rozpoczęcia działalności gospodarczej, a następnie ta deklaracja była “klonowana” w następnych miesiącach. Oznacza to, że wysokość ZUS-u, w tym składki zdrowotnej, była stała – natomiast od tego roku będzie się co miesiąc zmieniała. W związku z tym powstała konieczność comiesięcznego składania ZUS DRA do 20-tego dnia kolejnego miesiąca. Ponadto, od tego roku płacimy składkę zdrowotną inaczej tzn od osiągniętego dochodu – różnica w opłacaniu składek pojawi się od lutego bieżącego roku, ponieważ “rok składkowy” rozpoczyna się 1 lutego.

Obliczanie składki zdrowotnej za styczeń 2022 – skala podatkowa, podatek liniowy

Dualizm obliczania składki zdrowotnej polega na tym, że w styczniu 2022 roku podczas rozliczania się na zasadach skali podatkowej i podatku liniowego, wtedy rozliczamy się ze składki zdrowotnej na “starych” zasadach – tych, które obowiązywały do końca 2021 i wcześniej. Oznacza to, że wtedy płacimy składkę ryczałtową, która wynosi 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Wtedy opłacamy ją w czwartym kwartale roku ubiegłego, razem z wypłatami z zysku.

Wysokość składki wynosi 9% podstawy. Uwaga – składka nie będzie wynosić tyle, ile dotychczas (381,81 zł), ponieważ wysokość wynikała z przeciętnego wynagrodzenia w czwartym kwartale, ale roku 2020. Według Głównego Urzędu Statystycznego, przeciętne miesięczne wynagrodzenie w czwartym kwartale 2021 roku było wyższe i wynosiło 6221,04 zł. Podstawę wymiaru składki za styczeń obliczamy więc według wzoru: 75% * 6221,04 zł = 4665,78 zł. Składka natomiast wynosi 9% podstawy, zatem: 9%*4665,78 zł = 419,92 zł – tyle powinni zapłacić przedsiębiorcy rozliczający się według skali podatkowej i podatku liniowego (mają na to czas do 20tego dnia kolejnego miesiąca). Jednakże, ponieważ 20 lutego wypadał w niedzielę, wyjątkowo termin złożenia przypadł na 21 lutego. Składka musi być spłacona w pełnej jej wysokości, tj. bez możliwości odliczenia jej od podatku.

Obliczanie składki zdrowotnej za luty 2022 oraz kolejne miesiące – skala podatkowa, podatek liniowy

W przypadku osób rozliczających się na skali podatkowej, wysokość składki zdrowotnej pozostaje taka sama, tj. osoby te płacą 9% od dochodu. Natomiast w przypadku opodatkowania podatkiem liniowym, 4,9%. Podstawę wymiaru składki ustala się odejmując sumę kosztów od sumy przychodów (przychody – koszty = podstawa wymiaru składki zdrowotnej) z miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, za który dokonywane jest rozliczenie. Należy ją opłacić do 20tego dnia kolejnego miesiąca i nie można jej odliczyć od podatku.

Składkę na luty 2022 oraz kolejne miesiące oblicza się na podstawie dochodu za styczeń i termin na jej spłacenie to 20ty marca. Jednakże należy pamiętać, że jeśli dochód w danym miesiącu wyniósł 0 zł lub poniżej minimalnej płacy krajowej, to wciąż jesteśmy zobowiązani do opłacenia składki zdrowotnej – płacimy wtedy minimalną jej wartość, która wynosi 270,90 zł (9% minimalnego wynagrodzenia).

Obliczanie składki zdrowotnej – ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

W przypadku obliczania składki zdrowotnej w ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych sytuacja wygląda nieco inaczej. Mianowicie, roczną podstawę wymiaru składki w tym przypadku stanowi iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym. W związku z tym podstawa wynosi 60%, 100% lub 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w czwartym kwartale roku 2021 (6221,04 zł). Oznacza to, że przedsiębiorcy o rocznych przychodach (pomniejszonych o składki na ubezpieczenie społeczne):

• do 60 tys. zł – zapłacą składkę zdrowotną w wysokości 335,94 zł miesięcznie (60%);
• od 60 tys. zł do 300 tys. zł – zapłacą składkę zdrowotną w wysokości 559,89 zł miesięcznie (100%
• ponad 300 tys. zł – zapłacą składkę zdrowotną w wysokości 1007,81 zł miesięcznie (180%). 

O tym, którą stawkę zastosować za styczeń, decyduje przedsiębiorca. Istnieją dwie możliwe metody spłacania stawki zdrowotnej:

• Metoda 1: naliczanie przychodu od początku roku i na tej podstawie wybór właściwej stawki. Tę metodę stosuje się w przypadku nowych przedsiębiorców. W tym przypadku składkę należy spłacić po zakończeniu roku, w terminie jednego miesiąca od terminu do złożenia zeznania podatkowego. Przedsiębiorca zobowiązany jest zapłacić kwotę, która stanowi różnicę między roczną składką ustaloną od podstawy wymiaru, a sumą wypłacaną w poszczególnych miesiącach.

• Metoda 2: przyjęcie za podstawę wyliczeniową przychodu ubiegłorocznego. Tę metodę mogą wybrać przedsiębiorcy, którzy przez cały poprzedni rok kalendarzowy prowadzili działalność gospodarczą. 

Oba rozwiązania mogą powodować konieczność wyrównania składki na koniec roku. Wyboru metody dokonuje się składając ZUS DRA poprzez zaznaczenie odpowiedniego boxu. 

Jaką formę opodatkowania wybrać?

Dla osób, które mieszczą się w pierwszym progu podatkowym (do 60tys. zł) najbardziej opłacalna jest skala podatkowa. Wraz z wejściem w drugi próg podatkowy (od 60 tys. zł do 300 tys. zł), zmienia się stawka podatku dochodowego na 32% (+ 9% składka zdrowotna) – co jest dosyć sporym obciążeniem finansowym. Podatek liniowy natomiast opłaca się przedsiębiorcom, których dochód wynosi powyżej 120 000 zł.

Jednakże, nie wszystkie osoby mają prawo do opodatkowania podatkiem liniowym. Prawa do opodatkowani podatkiem liniowym nie mają osoby, które w danym roku podatkowym świadczyły usługi dla swojego byłego pracodawcy. To znaczy, że jeśli w ciągu 2021 roku osoba była zatrudniona na UoP, lecz jeszcze w tym samym roku zmieniła rodzaj umowy na np. konktrakt B2B, wtedy ta osoba nie ma możliwości rozliczenia się podatkiem liniowym oraz ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jedynym sposobem rozliczenia w takiej sytuacji pozostaje skala podatkowa. Natomiast jeśli dana osoba pracuje na UoP, której koniec przypada na 31 grudnia 2021 roku, to wtedy 1 stycznia 2022 roku taka osoba wciąż ma prawo z korzystania z podatku liniowego.

Ważną informacją na temat ryczałtu jako formy opodatkowania jest to, iż nie zwalnia on z rozliczenia się z podatku VAT. Osoby, które dopiero rozpoczynają działalność gospodarczą (która świadczy wyłącznie usługi IT) i jako formę opodatkowania wybrały ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, a ich dochód nie przekroczył jeszcze 120 tys. zł – takie osoby nie są zobowiązane do rejestracji jako podatnik VAT, tak więc nie są zobowiązani naliczać VAT. Natomiast przedsiębiorcy, którzy już dłuższy czas prowadzą działalność gospodarczą i ich dochód przekroczył 120 tys. zł, są zobowiązani do rejestracji jako podatnik VAT czynny. W związku z tym muszą doliczać do swoich faktur sprzedaży VAT, ale także przy rozliczeniu ryczałtem mają prawo do odliczenia VAT z faktur zakupu. Oto kilka przykładów obecnych stawek ryczałtowych:

• 62.01 (ryczałt 12%) – Tworzenie oprogramowania.

• 62.01.12.0 (ryczałt 8,5%) – Projektowanie i rozwój systemów informatycznych w infrastrukturze chmurowej.

• 62.02 (ryczałt 12%) – Usługi doradztwa w zakresie informatyki i oprogramowania.

• 62.02 (ryczałt 12%) – Usługi doradztwa w zakresie zarządzania projektami, jeśli związane są z oprogramowaniem.

• 62.01.12.0 (ryczałt 8,5%) – Działalność związana z projektowaniem i rozwojem technologii informatycznych dla sieci i systemów komputerowych.

Aby prawidłowo określić stawkę ryczałtu najlepiej złożyć wniosek o indywidualną interpretację podatkową. Można tego dokonać poprzez portal gov.pl. Składając wniosek klienci otrzymują informację o dwóch oprocentowaniach ryczałtowych. “Najbezpieczniejszą” stawką jest 12%, jednakże we wniosku najlepiej wpisać dwie możliwości – PKWiU dla stawki 8,5%, oraz PKWiU dla 12%. Wydanie takiej interpretacji trwa około 3 miesięcy.

Pamiętaj, że nie możesz stosować ryczałtu, jeśli:

• Twoje przychody z działalności gospodarczej w poprzednim roku przekroczyły 2 mln euro*.
• Suma przychodów wszystkich wspólników przekroczyła 2 mln euro*, jeśli prowadzisz działalność w formie spółki osobowej.
• Korzystasz z opodatkowania w formie karty podatkowej.
• Korzystasz, na podstawie innych przepisów, z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego.
• Uzyskujesz przychody z tytułu prowadzenia aptek, kantorów oraz handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych.
• Wytwarzasz wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii.
• Świadczysz usługi bądź sprzedajesz towary na rzecz byłego pracodawcy, dla którego pracowałeś w poprzednim roku podatkowym.

*Kurs euro według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP, obowiązującego na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy.

Mamy nadzieję, że ten artykuł okazał się pomocny. Jeśli szukasz więcej informacji na temat Nowego Ładu, zapraszamy do obejrzenia filmu, podczas którego ekspertki z Easybooks (https://easybooks.pl/) wyjaśniają najnowsze zmiany, opierając się na konkretnych przykładach “z życia”: